C6
MK CREDIT MASTERCLASS
DuPont Model & การพิสูจน์สูตรทางพีชคณิต
FINANCIAL DECOMPOSITION & DIAGNOSTICS • [DAY 6]

DUPONT MODEL & ALGEBRAIC PROOF

บทที่ 2: สมการ 3 ไดรเวอร์ของ ROE, การพิสูจน์สูตรทางพีชคณิต และกรณีศึกษาโมเดลธุรกิจของ XYZ Company

เชื่อมโยง Profit Margin, Asset Turnover และ Financial Leverage สู่การตอบโจทย์ความคาดหวัง ROE 10% ของผู้ถือหุ้น

🎙️

เกริ่นนำก่อนเข้าเนื้อหา (Introduction & Mindset)

ถอดรหัสประสิทธิภาพการดำเนินงาน ปริมาณรอบหมุน และความเสี่ยงหนี้สิน

"หากผู้ถือหุ้นเดินเข้ามาถามคุณว่า 'ทำไมบริษัทเราถึงทำผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (ROE) ได้แค่ 10% ในขณะที่คู่แข่งได้ ROE ถึง 20%?' คุณจะตอบคำถามนี้อย่างไรโดยไม่เดาสุ่ม?
ในปี 1920 F. Donaldson Brown แห่ง DuPont ได้ค้นพบสมการคณิตศาสตร์ที่ย่อย ROE ออกเป็น 3 ชิ้นส่วน ทำให้เรารู้ได้ทันทีว่า ความสามารถในการทำกำไรมาจากฝีมือจริง หรือมาจากการกู้หนี้มาเสี่ยง!"

สำหรับนักวิเคราะห์สินเชื่อ DuPont Model ไม่ได้มีไว้แค่วัดผลตอบแทนของนักลงทุน แต่คือเครื่องมือวินิจฉัยสุขภาพธุรกิจ (Diagnostic Tool) ชั้นยอด ที่ช่วยให้เราประเมินว่า ผู้กู้กำลังดำเนินโมเดลธุรกิจแบบใด: กินกำไรต่อชิ้นสูง (High Margin) หรือ เน้นหมุนสินค้าเร็ว (High Turnover) และโครงสร้างหนี้ (Leverage) ที่แบกอยู่นั้นสมเหตุสมผลหรือไม่

CORE TAKEAWAY OF TODAY

"ROE is not an isolated number: It is the combined product of Operating Margin, Asset Efficiency, and Financial Leverage"

01

1. สมการ 3 ไดรเวอร์ของ DuPont Model

DuPont Model แตกอัตราส่วนผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (Return on Equity - ROE) ออกเป็นผลคูณของ 3 ไดรเวอร์สำคัญ:

THE 3-FACTOR DUPONT EQUATION
ROE = Profit Margin × Asset Turnover × Financial Leverage
DRIVER 1 • OPERATING 📈

Profit Margin

Net Profit ÷ Revenue

สะท้อน ความสามารถในการทำกำไรจากการดำเนินงาน ว่าในทุกๆ 100 บาทของยอดขาย บริษัทเหลือเป็นกำไรสุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมดกี่บาท

DRIVER 2 • EFFICIENCY ⚡

Asset Turnover

Revenue ÷ Total Assets

สะท้อน ประสิทธิภาพการใช้สินทรัพย์ ว่าสินทรัพย์รวม 1 บาทที่บริษัทลงทุนไป สามารถสร้างยอดขายกลับคืนมาได้กี่บาทต่อปี

DRIVER 3 • FINANCING ⚖️

Financial Leverage

Total Assets ÷ Equity

สะท้อน โครงสร้างเงินทุน ว่าบริษัทใช้สินทรัพย์รวมเป็นกี่เท่าของส่วนของผู้ถือหุ้น หรือใช้หนี้สินมาช่วยขยายขนาดกิจการมากน้อยเพียงใด

02

2. การพิสูจน์สูตรทางพีชคณิต (Algebraic Proof)

ความงดงามของ DuPont Model อยู่ที่ความสอดคล้องทางคณิตศาสตร์ เมื่อนำสูตรของทั้ง 3 ตัวแปรมาตั้งคูณกัน:

📐 STEP-BY-STEP ALGEBRAIC CANCELLATION
1. ตั้งสูตรเต็มของอัตราส่วนทั้ง 3 ชิ้นส่วน:
ROE =
Net Profit Revenue
×
Revenue Total Assets
×
Total Assets Equity
2. ขั้นตอนการตัดทอนตัวแปร (Mathematical Cancellation):
ROE =
Net Profit Revenue
×
Revenue Total Assets
×
Total Assets Equity

• Revenue ในตัวส่วนของชิ้นแรก ตัดกับ Revenue ในตัวเศษของชิ้นที่สอง
• Total Assets ในตัวส่วนของชิ้นที่สอง ตัดกับ Total Assets ในตัวเศษของชิ้นที่สาม

3. ผลลัพธ์สุทธิหลังตัดทอน:
ROE = Net Profit ÷ Equity
💡 ข้อสังเกตสำคัญสำหรับนักวิเคราะห์สินเชื่อ: การคูณกันของสองชิ้นแรก (Profit Margin × Asset Turnover) ให้ผลลัพธ์คือ ROA (Return on Assets = Net Profit ÷ Total Assets) ซึ่งชี้วัดความสามารถในการสร้างกำไรจากสินทรัพย์ทั้งหมด จากนั้นเมื่อนำ ROA ไปคูณด้วย Financial Leverage จึงเกิดเป็น ROE ที่ผู้ถือหุ้นได้รับ
03

3. การคำนวณเป้าหมาย Pre-Tax Profit ของ XYZ Company

ทบทวนข้อมูลตั้งต้นของ XYZ Company จาก Day 5 เพื่อนำมาประกอบกับแบบจำลอง DuPont:

สินทรัพย์รวม (Assets) 495
ส่วนของผู้ถือหุ้น (Equity) 435
Leverage (495/435) 1.138 เท่า
อัตราภาษี (Tax Rate) 35%
STEP 1 • TARGET NET PROFIT

กำไรสุทธิหลังภาษีเป้าหมาย (ROE 10%)

Net Profit = 435 × 10% = 43.5

ต้องทำกำไรหลังหักภาษีให้ได้ 43.5 จึงจะตอบสนองเป้าหมาย ROE 10%

STEP 2 • TARGET PRE-TAX PROFIT

กำไรก่อนภาษีที่ต้องทำได้จริง (Tax 35%)

43.5 ÷ (1 - 0.35) = 43.5 ÷ 0.65 ≈ 66.92 (≈ 67)

เมื่อเสียภาษี 35% บริษัทต้องสร้างกำไรก่อนภาษีให้ได้ประมาณ 67

🎯 ภาระงานของฝ่ายบริหาร: เนื่องจาก Leverage มีเพียง 1.138 เท่า บริษัทแทบไม่มีตัวคูณหนี้สินช่วยเร่งผลตอบแทนเลย ดังนั้น XYZ Company จึงถูกบีบให้ต้องเค้นหากำไรก่อนภาษี 67 ผ่านการจัดการ Margin หรือ Turnover เท่านั้น!
🏪
BUSINESS MODEL SCENARIOS

กรณีศึกษาประจำวัน: ทางเลือกในการบรรลุ ROE 10% ของ XYZ Company

จากสมการ DuPont Model หาก XYZ Company เลือกที่จะ ไม่กู้เงินเพิ่ม (คง Leverage ไว้ที่ 1.138 เท่าเดิม) บริษัทมี 2 ทางเลือกหลักในการวางยุทธศาสตร์ธุรกิจเพื่อบรรลุเป้าหมาย ROE 10%:

💎 ทางเลือกที่ 1: เน้น Profit Margin สูง

HIGH MARGIN MODEL

เหมาะกับธุรกิจสินค้าพรีเมียมเฉพาะกลุ่ม (Luxury / Specialty Services) ที่ทำ Profit Margin สูงถึง 25%

• ยอดขายที่ต้องการ = 43.5 ÷ 25% = 174
• Asset Turnover = 174 ÷ 495 = 0.352 เท่า
✓ ตรวจสอบสูตร: 25% × 0.352 × 1.138 = 10.0% ROE

*ข้อดี: ไม่ต้องเค้นยอดขายมหาศาล เพียงทำยอดขาย 174 ก็ถึงเป้า ROE 10% ได้

🛒 ทางเลือกที่ 2: เน้น Asset Turnover สูง

HIGH TURNOVER MODEL

เหมาะกับธุรกิจค้าปลีก ซูเปอร์มาร์เก็ต หรือสินค้าโภคภัณฑ์ ที่กำไรบางเฉียบ Profit Margin เพียง 2%

• ยอดขายที่ต้องการ = 43.5 ÷ 2% = 2,175
• Asset Turnover = 2,175 ÷ 495 = 4.394 เท่า
✓ ตรวจสอบสูตร: 2% × 4.394 × 1.138 = 10.0% ROE

*ความท้าทาย: ต้องผลักดันยอดขายให้สูงถึง 2,175 (มากกว่าฐานสินทรัพย์กว่า 4.4 เท่า)

💡 บทสรุปสำหรับนักวิเคราะห์สินเชื่อ: DuPont Model ช่วยเปิดเผยให้เห็นความสมจริงของแผนธุรกิจ (Business Plan Feasibility) หากผู้กู้แจ้งว่าจะทำ Margin 2% แต่ประมาณการยอดขายไม่ถึง 2,175 หรือไม่มีโครงสร้างคลังสินค้าที่รองรับ Asset Turnover 4.4 เท่าได้ แผนงานนั้นย่อมไม่มีทางสร้าง ROE 10% ให้แก่ผู้ถือหุ้นได้จริง
🧠

ควิซทบทวนความจำและการวิเคราะห์ 15 ข้อ (Daily Quiz)

ทดสอบความเข้าใจเรื่อง DuPont Model, การพิสูจน์สูตรพีชคณิต และการคำนวณโมเดลธุรกิจ

คะแนนของคุณ: 0 / 15 ข้อ
คลิกเลือกคำตอบเพื่อตรวจผลทันที หรือกดดูเฉลยพร้อมคำอธิบาย
🔄
MEMORY RETENTION SYSTEM

Spaced Active Recall (ทบทวนสะสมจาก Day 1 – Day 5)

ระบบทบทวนสะสมเพื่อกระตุ้นความจำระยะยาว: ลองตอบคำถาม 5 ข้อนี้ในใจก่อนกดดูเฉลยนะครับ!

💡 บทเรียน Day 6 สมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว มีข้อสงสัยจุดใดสามารถแลกเปลี่ยนได้เลยครับ
🚀 บทเรียนถัดไป: [Day 7] การเปรียบเทียบโมเดลธุรกิจผ่าน DuPont (Supermarket vs. Software)